Aristoteles zou niet op de rem trappen voor AI, maar ons moed inspreken

“Dus u zegt dat mijn dochter voor niets hbo‑rechten studeert?” Die vraag kreeg ik tijdens mijn AI-training bij een klant. Een deelnemer (projectmanager en zo bleek, ook vader) keek me geschrokken aan. “Nee,” antwoordde ik, “haar vak verdwijnt niet. "Het verandert, en sneller dan we denken.” Ik liet hem Harvey.ai zien: een AI-jurist die wetboeken kent, jurisprudentie actualiseert en juridische analyses kan maken. Onafhankelijke onderzoeken laten zien dat zulke AI‑systemen al stevig geïntegreerd zijn in professionele workflows en de kwaliteit van juridisch werk verhogen.

De onrust van deze man zie ik vaker. Hij is niet de enige. En ik begrijp het: AI is ook bijna niet te vatten. De vraag 'wat kan het niet?' heb ik sneller beantwoord dan 'wat kan je allemaal met AI?' Dus die zorgen: begrijpelijk. Maar wat níet helpt, is wanneer wetenschappers die angst versterken met simplificaties of theoretische scenario’s die weinig met de praktijk te maken hebben.

In Trouw waarschuwde techniekfilosoof Anco Peeters voor AI in het onderwijs, omdat het een ‘meegaande’ gesprekspartner zou zijn die leerlingen naar de mond praat. Die voorstelling van zaken is te beperkt. Peeters reduceert AI tot één vorm: een cheerleading-chatbot. In de praktijk bestaat AI al lang niet meer uit één type tutor. Er zijn inmiddels tientallen scenario’s uitgewerkt waarin AI de docent juist ontlast, differentieert, analyseert, coacht of kritisch denken stimuleert, precies het tegenovergestelde van wat Peeters schetst.